Eilanden bij Venetië: Murano, Burano en Torcello in één dagtocht

Wie voorbij de kanalen van Venetië kijkt, ontdekt een handvol eilanden bij Venetië die elk een heel ander verhaal vertellen: Murano draait al eeuwen om gloeiend glas, Burano kleurt de lagune met felgeverfde gevels, en Torcello ademt de stilte van de allereerste nederzetting in de lagune. Een boottochtje van amper een kwartier tot een halfuur volstaat om van de drukte rond het San Marcoplein naar die rustigere wereld te glippen. Voor wie een paar dagen in de regio blijft, zijn de drie eilanden perfect te combineren in één uitstap vanuit Venetië.

Murano, het eiland van het glas

Murano ligt in de lagune, op zo'n tien minuten varen van Venetië, en bestaat zelf uit zeven kleinere eilandjes die door bruggetjes met elkaar verbonden zijn. De naam is al eeuwen onlosmakelijk verbonden met glas: in 1291 verplichtte de Serenissima, de Republiek Venetië, alle glasovens van de stad om naar Murano te verhuizen. De gloeiende ovens vormden binnen de houten huizenrij van Venetië een te groot brandrisico, en op het eiland kon het ambacht zich sindsdien ongestoord verder ontwikkelen.

Die geschiedenis komt samen in het Museo del Vetro, het glasmuseum in het Palazzo Giustinian, waar de evolutie van het Muranese glas van renaissance tot vandaag te volgen is. Wandelaars vinden verder de Duomo dei Santi Maria e Donato, een romaanse kathedraal met een opvallende mozaïekvloer, en de Chiesa di San Pietro Martire, waar werk van Giovanni Bellini en Paolo Veronese hangt dat ooit uit andere eilandkerken werd gered. Langs de Fondamenta dei Vetrai, de voormalige kade van de glasblazers, liggen vandaag nog tal van ateliers en winkels waar het ambacht zichtbaar blijft.

Foto: Jean-Pol Grandmont, CC BY 4.0, via Wikimedia Commons

Burano, kleurrijke huisjes en kantwerk

Burano, bijgenaamd het eiland van de Buranelli naar zijn inwoners, oogt als een opgevrolijkte versie van Venetië: kleine huizen in felle kleuren langs rustige kanaaltjes. Een populair verhaal wil dat visservrouwen hun man door de mist konden zien terugkeren dankzij de felle gevelkleuren, maar de gewoonte is eigenlijk veel jonger en diende vooral om de kleine, dicht opeengepakte huizen van elkaar te onderscheiden.

Minstens zo bepalend voor Burano is de traditie van het kantwerk, die haar hoogtepunt kende in de zeventiende en achttiende eeuw, terugviel na de val van de Venetiaanse Republiek, en in de negentiende eeuw nieuw leven kreeg dankzij een groep oudere kantwerksters die de techniek aan jongere generaties doorgaven. Het Museo del Merletto, gevestigd in het gotische Palazzo del Podestà, toont die geschiedenis aan de hand van kostbare stukken kantwerk. Net aan de overkant staat de parochiekerk San Martino Vescovo, met een Kruisiging van Giambattista Tiepolo uit 1725. Op het hoofdplein, genoemd naar de in Burano geboren achttiende-eeuwse componist Baldassare Galuppi, is het rustig genieten van een koffie tussen de kleurrijke gevels, eventueel met een bussolà, het typische ringvormige gebak van het eiland.

Foto: Jorge Franganillo, CC BY 2.0, via Wikimedia Commons

Torcello, de rustige wieg van Venetië

Torcello is het tegendeel van Burano: een eiland met amper nog bewoners, vooral landbouwgrond en een handvol gebouwen, verscholen tussen het riet van de lagune. Toch was het van de zevende tot de negende eeuw een van de belangrijkste plekken van de hele lagune, met tienduizenden inwoners, een haven, zoutpannen en een actieve wolindustrie. De geleidelijke verzanding en verslijking van de lagune rond het eiland maakte het nadien steeds minder toegankelijk, waardoor het belang verschoof naar Venetië zelf.

Wat overblijft, is bijzonder: de Basilica di Santa Maria Assunta gaat terug tot de zevende eeuw en werd in de elfde eeuw herbouwd, met een imposante klokkentoren uit diezelfde periode en een groot mozaïek van het Laatste Oordeel op de binnenwand van de gevel. Vlak ernaast staat de Chiesa di Santa Fosca, gebouwd rond 1100, mogelijk op de plek van een zevende-eeuws martyrium, met een opvallende portiek die het gebouw langs vijf zijden omringt. Torcello en zijn kathedraal maken deel uit van de Unesco-werelderfgoedsite Venetië en zijn lagune, die sinds 1987 op de lijst staat. Meer achtergrond bij de basiliek is te vinden op de officiële Torcello-pagina van italia.it.

Foto: Till Niermann, CC BY 3.0, via Wikimedia Commons

De eilanden bij Venetië combineren in één dag

Vanaf de aanlegsteiger Fondamente Nove, aan de noordkant van Venetië, bereik je de drie eilanden met de waterbus. Wie een volledige dag uittrekt, vaart het best eerst naar Murano, dat het dichtst bij ligt en zich prima leent voor een ochtendbezoek aan het glasmuseum en de ateliers. Daarna gaat de reis verder naar Burano, ideaal voor de middag, met tijd voor het kantmuseum, een wandeling langs de kleurrijke gevels en een hap eten. Torcello, dat verder weg en minder frequent bediend wordt, is het rustigst te combineren als laatste stop in de namiddag, vóór de terugtocht naar Venetië.

Omdat de eilanden bij Venetië elk een eigen tempo hebben, is het de moeite om de vaarschema's vooraf te checken: naar Torcello vaart de waterbus minder vaak dan naar Murano en Burano, en wie de laatste boot terug mist, strandt al snel tot de volgende dienst. Reiziger die liever niet alles op één dag proppen, kunnen Murano en Burano makkelijk combineren met een voormiddag in Venetië zelf, en Torcello bewaren voor een rustige namiddag nadien.

Wanneer ga je naar de eilanden bij Venetië

Het klimaat in Venetië en de lagune is het meest comfortabel in het voor- en najaar. April tot en met juni brengt aangename temperaturen tussen 18 en 26 graden, met minder hitte en minder drukte dan in juli en augustus, wanneer het kwik tot ongeveer 29 graden klimt. September en oktober vormen een tweede rustiger venster, met nog altijd milde temperaturen tussen 19 en 24 graden. In de winter koelt het af tot gemiddeld 8 à 9 graden, en dat is ook het seizoen waarin de lagune het vaakst te maken krijgt met acqua alta, hoogwater dat delen van Venetië en de kleinere eilanden tijdelijk kan laten onderlopen.

Wie liever niet veel toeristen tegenkomt op Burano of in de rij staat voor het glasmuseum op Murano, plant een bezoek het best vroeg op de dag: de eerste boten van de ochtend zijn merkelijk rustiger dan de middagdrukte, zeker op Burano, dat door zijn fotogenieke gevels bijzonder populair is bij dagjesmensen.

Vliegen vanuit België en overnachten bij Venetië

Voor een verblijf in de regio vertrekken de vluchten naar Venetië vanaf Charleroi. Een praktische uitvalsbasis is Hotel Plaza Venice, een viersterrenhotel in Mestre, net op het vasteland en rechtstreeks verbonden met het historische centrum. Het hotel ligt tegenover het treinstation van Mestre, van waaruit trein en bus je in enkele minuten naar Venetië en de aanlegsteigers van de waterbus brengen, wat een bezoek aan Murano, Burano en Torcello eenvoudig combineerbaar maakt met een verblijf net buiten de drukte van het historische centrum.

Wie nog geen volledig overzicht heeft van Venetië zelf, vindt een uitgebreide stadsgids in het artikel Venetië ontdekken: varen door de mooiste waterstad van Italië. De actuele reis naar Venetië, inclusief vertrekdata en het aanbod bij Hotel Plaza Venice, staat op de bestemmingspagina van Venetië. Liever eerst nog wat meer inspiratie buiten de gebaande paden? Dat biedt het artikel Ga eens 'off the beaten track' in Italië.

Feriados stelt reizen naar Venetië samen met vertrek vanaf Charleroi en verblijf in Hotel Plaza Venice in Mestre, op wandelafstand van trein en bus richting het historische centrum en de aanlegsteigers naar de eilanden in de lagune.