Rond de Grand Harbour: 6 daguitstappen vanuit de Three Cities op Malta

Wie rond de Grand Harbour op Malta logeert of rondloopt, kijkt meestal naar Valletta. Toch ligt aan de overkant van de haven een gebied dat zich prima leent voor een paar rustige daguitstappen: de Three Cities Birgu, Senglea en Cospicua, met daarachter Kalkara, Paola en Tarxien. Op korte afstand van elkaar vind je er een middeleeuws fort, een schuilkelder uit de Tweede Wereldoorlog, een kanon van honderd ton, een wetenschapscentrum in een oud marinehospitaal en twee prehistorische sites die op de Werelderfgoedlijst van UNESCO staan. In deze gids zetten we zes uitstappen op een rij, met praktische tips om ze te combineren.

Waarom uitstappen rond de Grand Harbour de moeite waard zijn

Volgens VisitMalta waren de Three Cities de eerste thuisbasis van de Ridders van Sint-Jan. Hun paleizen, kerken, forten en bastions zijn ouder dan die van Valletta, en de havenkreken worden al sinds de Feniciërs gebruikt. Tegelijk voelt het gebied minder druk aan dan de hoofdstad: VisitMalta noemt het een stukje echt Maltees leven dat door veel bezoekers nog wordt overgeslagen.

Een goede kennismaking met de drie stadjes zelf, met de Gardjola in Senglea en een wandelplan voor 2 tot 4 dagen, lees je in onze stadsgids voor Birgu, Senglea en Cospicua. Hieronder gaan we een stap verder: wat kun je rondom die stadjes nog ontdekken?

Met de ferry rond de Grand Harbour naar Cospicua

De leukste manier om aan te komen is over het water. Volgens Malta Public Transport vaart er een ferry tussen Valletta en Cospicua. Wie met de ferry naar Cospicua vaart, krijgt er bovendien een ticket bij voor de Upper Barrakka-lift, die de haven verbindt met de bovenstad van Valletta. Met een gepersonaliseerde tallinja-kaart reis je gratis mee. De dienstregeling vind je op de site van Valletta Ferry Services, want die verschilt tussen zomer en winter.

Van op het water zie je meteen hoe de forten van Birgu, Senglea en Valletta elkaar aankijken. Dat uitzicht is een van de redenen waarom een uitstap rond de Grand Harbour zo vaak bovenaan het lijstje van Malta-reizigers staat.

Birgu: Fort St. Angelo en de schuilkelders van Malta at War

Fort St. Angelo

Op de punt van het schiereiland van Birgu ligt Fort St. Angelo. Volgens Heritage Malta had de burcht, toen nog Castrum Maris genoemd, al in 1274 twee omwallingen. Na 1530 maakten de Ridders van Sint-Jan er hun hoofdkwartier van, en tijdens het Grote Beleg van 1565 speelde het fort een sleutelrol bij de verdediging van de haven. Later was het de basis van de Britse Royal Navy, en in de Tweede Wereldoorlog kreeg het 69 voltreffers te verwerken. Vandaag vind je er een bezoekerscentrum met diorama's en geschut, en een weids uitzicht over de haven. Heritage Malta raadt aan om ongeveer twee uur uit te trekken.

Malta at War Museum

Ook in Birgu, bij de stadspoort Couvre Porte, ligt het Malta at War Museum van de stichting Fondazzjoni Wirt Artna. Het bezoek begint met de originele film Malta GC en negen zalen met voorwerpen uit de Tweede Wereldoorlog. Daarna daal je af in een grote schuilkelder die vanaf 1940 in de rots werd uitgehakt. Een groot deel van de bevolking van Birgu leefde er tijdens de bombardementen: je ziet er slaapzalen, een dokterspost, een kraamkamer en een doolhof van gangen. Het museum is open van maandag tot zaterdag, met rondleidingen in het Engels elk uur vanaf 10 uur.

Kalkara: een kanon van honderd ton en een wetenschapscentrum

Ten oosten van Birgu ligt Kalkara, een rustig dorp aan een kreek vol vissersbootjes. Je hebt er twee uitstappen die vooral bij gezinnen in de smaak vallen.

Foto: DDru777, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0

Fort Rinella

Fort Rinella ligt aan de oostkant van de Grand Harbour en draait om één ding: een reusachtig kanon van honderd ton. Het fort wordt uitgebaat door vrijwilligers van Fondazzjoni Wirt Artna. Het bezoek bestaat uit een rondleiding en een film over het fort en zijn kanon, en historische re-enactments zitten in de toegangsprijs. Het fort is open van maandag tot zaterdag van 9.30 tot 17.30 uur, met laatste toegang om 16 uur. Vanuit het busstation van Valletta brengt lijn 3 je tot aan de poort.

Esplora in Villa Bighi

Iets verderop, met uitzicht op de haven, staat Villa Bighi. Het gebouw was ooit een hospitaal van de Royal Navy en is nu ingericht als Esplora, het interactieve wetenschapscentrum van Malta. Er zijn tentoonstellingszalen met proefjes om zelf te doen, een planetarium en een buitenparcours. Het centrum mikt op alle leeftijden en is een fijne uitstap als het eens minder zonnig is. Kijk de openingsuren na op de site van Esplora.

Paola: het Hypogeum van Ħal Saflieni

Op een heuvel boven de Grand Harbour, in Paola, ligt een van de bijzonderste plekken van Malta: het Hypogeum van Ħal Saflieni. Het is een ondergronds grafcomplex van zalen, kamers en gangen op drie niveaus, uitgehakt in kalksteen. Volgens Heritage Malta was het in gebruik tussen ongeveer 4000 en 1500 voor Christus. Het werd in 1902 ontdekt en staat sinds 1981 op de Werelderfgoedlijst van UNESCO.

Om het klimaat binnen te beschermen, mogen er maar tien mensen tegelijk naar binnen. Heritage Malta raadt dan ook sterk aan om ruim op voorhand te boeken, via de webshop of aan de kassa van een andere Heritage Malta-site. Last-minutetickets gaan de dag voordien in verkoop. Fotograferen is er niet toegelaten, en kinderen tot en met 5 jaar mogen niet mee naar binnen.

Tarxien: tempels van meer dan 5.000 jaar oud

Foto: Diego Delso, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0

Vlak bij het Hypogeum liggen de Tarxien-tempels, onderdeel van de Megalithische tempels van Malta op de Werelderfgoedlijst. Volgens Heritage Malta gaat het om vier megalithische bouwwerken, gebouwd tussen ongeveer 3600 en 2500 voor Christus. Een boer stootte er in 1913 met zijn ploeg op grote stenen blokken. In de zuidelijke tempel zie je stenen reliëfs met dieren en spiraalmotieven. Sinds 2015 staat er een beschermende tent over de site, en loopbruggen laten je de resten van bovenaf bekijken. Omdat het Hypogeum en Tarxien zo dicht bij elkaar liggen, combineer je ze makkelijk op één ochtend.

Zo plan je je uitstappen rond de Grand Harbour

Met drie of vier dagen zie je de belangrijkste plekken zonder te haasten. Een mogelijk plan:

1. Dag 1, Birgu: 's ochtends Fort St. Angelo, 's middags het Malta at War Museum en een wandeling langs de jachthaven.
2. Dag 2, Kalkara: Fort Rinella in de voormiddag, daarna Esplora in Villa Bighi en een wandeling langs de kreek.
3. Dag 3, Paola en Tarxien: je geboekte bezoek aan het Hypogeum, gevolgd door de Tarxien-tempels.
4. Zondag: Fort Rinella en Malta at War zijn dan dicht. Dat is het moment voor de vismarkt van Marsaxlokk; lees daarvoor onze gids over eten in Marsaxlokk.

Kijk voor elke site de actuele openingsuren en sluitingsdagen na: veel attracties zijn dicht op feestdagen zoals Goede Vrijdag, Pasen en Kerstmis.

Praktisch: vliegen, wanneer gaan en waar logeren

Vliegen vanuit België

Bij Feriados vertrek je naar Malta vanuit Brussel of Charleroi. In Valletta neem je de ferry naar de Three Cities.

Wanneer gaan

De meeste uitstappen in deze gids zijn binnen of deels overdekt, zodat ze het hele jaar door kunnen: Malta is ook in de winter een fijne bestemming. Wie het lokale leven wil meemaken, plant zijn reis rond Pasen. Volgens VisitMalta is de paasprocessie in de Three Cities het hoogtepunt van het jaar: beelden van de verrezen Christus worden er al lopend door de volle straten gedragen.

Waar logeren

In het aanbod van Feriados liggen de dichtstbijzijnde hotels in Valletta, op een korte ferryrit van de Three Cities:

Foto: Feriados

• Osborne Hotel: driesterrenhotel in een historisch palazzo in het centrum van Valletta, met een zwembad op het dak.
• The Embassy Valletta Hotel: viersterrenhotel in Strait Street, met een verwarmd dakzwembad en een dakrestaurant.
• Rosselli AX Privilege: vijfsterrenhotel in een 17de-eeuws palazzo, met een restaurant met Michelinster.

Meer tips voor de hoofdstad zelf vind je in onze gids Valletta in een weekend. Wil je ook de tempels en grotten in het uiterste zuiden zien, lees dan onze streekgids voor het zuiden van Malta.

Tot slot

Rond de Grand Harbour ligt vijfduizend jaar geschiedenis dicht bij elkaar: van ondergrondse graven en tempels tot de forten van de ridders en de schuilkelders van 1940. Combineer je uitstappen met een verblijf in Valletta en je hebt alles binnen handbereik. Bekijk de vakanties naar Malta van Feriados om je reis samen te stellen.